Các xét nghiệm chẩn đoán viêm gan và theo dõi


Các xét nghiệm chẩn đoán viêm gan và theo dõi

Ảnh: minh họa
I. Giới thiệu sơ lược về Viêm gan
-   Viêm gan là tình trạng tế bào gan bị viêm, hư hoại rồi chết đi

- Có nhiều nguyên nhân gây ra Viêm gan: siêu vi (virut), rượu, do mỡ, do thuốc và hóa chất, do tự miễn...Nguyên nhân thường gặp và quan trọng nhất hiện nay là Viêm gan do siêu vi.

- Hiện đã phát hiện được 6 loại virut Viêm gan: virut Viêm gan A, B, C, D, E và G (HAV, HBV, HCV, HDV, HEV và HGV). Các bệnh Viêm gan siêu vi A, B và C được quan tâm hơn cả do tỉ lệ mắc bệnh cao (Viêm gan A và B) hoặc có thể đức đến những diễn tiến xa nguy hiểm như Viêm gan mạn, Xơ gan và Ung thư gan (Viêm gan B và C).
Tiến triển của Viêm gan siêu vi B và viêm gan siêu vi C
-  Khoảng 25% Bệnh nhân Viêm gan mạn sẽ phát triển thành Xơ gan

- Mỗi năm, 3-5% Bệnh nhân Xơ gan sẽ phát triển thành Ưng thư gan
Các đường lây nhiễm của Viêm gan siêu vi C


                - Tiêm chích (ma túy, ...): 60%

                - Đường tình dục: 15%

                - Truyền máu: 10%

                - Nghề nghiệp: 4%

                - Các nhiễm khuẩn khác (Nhiễm khuẩn Bệnh viện, lỗi của Y tế, mẹ truyền sang con): 1%

- Không rõ đường lây truyền : 10%
II. Triệu chứng lâm sàng của Viêm gan siêu vi
               - Bệnh nhân Viêm gan siêu vi cấp (do Viêm gan A hoặc B) thường có biểu hiện mệt mỏi, buồn nôn, đau bụng, nước tiểu sậm màu và sau đó là vàng da, phân nhạt màu, đau vùng bụng; tuy nhiên, Viêm gan siêu vi cấp chỉ có thể được xác định qua xét nghiệm máu.

               - Bệnh Viêm gan B và C thường ở thể mạn tính, không triệu chứng hoặc chỉ có biểu hiện nhẹ, không điển hình như mệt mỏi kéo dài. Đặc biệt các Bệnh nhân này không vàng da cho đến khi gan bị hư hại nặng. Vì vậy, Viêm gan B và C thường được chẩn đoán trễ sau nhiều năm.
III. Các xét nghiệm chẩn đoán Viêm gan siêu vi
Có 3 loại xét nghiệm máu để đánh giá Bệnh nhân Viêm gan siêu vi: Xét nghiệm men gan, xét nghiệm miễn dịch và xét nghiệm sinh học phân tử.
Hiện đang triển khai
1. Xét nghiệm men gan: để xác định gan bị viêm
Nhạy nhất và được sử dụng rộng rãi nhất là xét nghiệm các mmen gan aminotransferase: aspartate aminotransferase (AST hoặc SGOT) và alanine aminotransferase (ALT hoặc SGPT). Men gan Gamma – glutamyl transpeptidase (GGT) cũng thường đucợ chỉ định xét nghiệm.

2. Xét nghiệm miễn dịch:
Một số kháng thể để xác định nguyên nhân gây Viêm gan và theo dõi điều trị:
          - Anti-HAV IgM hoặc Anti-HAV IgG: kháng thể kháng HAV.

          - Anti-HBc IgM hoặc Anti-HBc IgG: kháng thể kháng kháng nguyên lõi của HBV.

          - Anti-HBs: kháng thể kháng kháng nguyên bề mặt của HBV.

          - Anti-Hbe: kháng thể kháng kháng nguyên e của HBV.

         - Anti-HCV: kháng thể kháng HCV.

Hai kháng nguyên được sử dụng trong chẩn đoán Viêm gan siêu vi B là:
-  Kháng nguyên bề mặt của HBV (HbsAg).

- Kháng nguyên e của HBV (HbeAg).
3. Xét nghiệm sinh học phân tử: để xác định nguyên nhân gây Viêm gan và theo đõi
     điều trị.
HBV-DNA, HCV-RNA là xét nghiệm phát hiện và định lượng bộ men của HBV, HCV trong huyết thanh Bệnh nhân. Đây là xét nghiệm sinh học phân tử phổ biến nhất, giúp chẩn đoán và theo dõi điều trị Viêm gan B và C, được thự hiện khi bắt đầu điều trị cũng như theo dõi định kỳ trong và sau điều trị Viêm gan B và C.

- HBV genotype, HCV genotype xác định kiểu gen siêu vi Viêm gan B và C trong huyết thanh Bệnh nhân.

- Phát hiện các đột biến kháng thuốc của HBV.
Sắp triển khai:
-  IL28B genotype (trên bộ men của người): để đánh giá mức độ đáp ứng điều trị của Bệnh nhân Viêm gan C được điều trị với peginterferon-α và ribavirin.

- Định lượng HbsAg: trong theo dõi điều trị Viêm gan B.
Tóm lại:
-  Viêm gan A là Viêm gan cấp và thường hồi phục hoàn toàn. Viêm gan B và C thường ở dạng mạn tính, có thể diễn tiến đến Xơ gan và Ung thư gan.

- Việc xác định chính xác siêu vi gây bệnh rất có ý nghĩa và chỉ có thể dực trên xét nghiệm máu. Xét nghiệm máu cũng chính là công cụ theo dõi hiệu quả điều trị.

XÉT NGHIỆM NHANH


Địa Chỉ : 311/2/7 Nơ Trang Long P.13 Q. Bình Thạnh Tp . HCM

Điện Thoại : 0902 87 26 08 - 097 377 26 08

Email : xetnghiemtannoi@gmail.com Yahoo: xetnghiemmau